Podstawowe zasady biblijne

Łaska

Ulotka ta została przygotowana przez redakcję miesięcznika Testimony w celu zachęcenia do studiowania biblijnych zasad, zarówno samodzielnie jak i w eklezji. Więcej ulotek z tej serii można znaleźć na stronie polskich chrystadelfian:

prawdybiblijne.com

Słowo łaska występuje po raz pierwszy w Księdze Rodzaju 6, gdzie jest użyte w odniesieniu do Noego: Ale Noe znalazł łaskę w oczach Pańskich (w. 8 BG). Łaska, którą Bóg mu okazał (lub „życzliwość”, jak bywa też tłumaczony oryginał), objawiła się tym, że Bóg uratował jego samego i jego rodzinę z potopu. W Księdze Rodzaju 39, egipski strażnik więzienny zostaje zrządzeniem opatrzności nakłoniony do okazania łaski wobec Józefa, co z kolei było manifestacją łaski Bożej: A Pan był z Józefem i okazał mu łaskę, tak iż zjednał on sobie życzliwość naczelnika więzienia (w. 21). Chrystusowi okazywał łaskę Bóg, jak również ludzie: A Jezusowi przybywało mądrości i wzrostu oraz łaski u Boga i u ludzi (Łk 2,52). Łaskawość jest jednym z atrybutów Boga: Ja jestem miłosierny (Wj 22,27 BW); Jahwe, Jahwe, Bóg miłosierny i łagodny, nieskory do gniewu, bogaty w łaskę i wierność (34,6); Ale Ty, Panie, jesteś Bogiem miłosiernym i łagodnym, nieskorym do gniewu, bogatym w łaskę i wierność (Ps 86,15).

Dar

Kiedy łaska jest okazywana wobec jakiejś osoby, nie dzieje się tak dlatego, że osobie tej coś się należy, jest to dar. Stąd Paweł mówił do Efezjan o darze łaski Boga (3,7).

Mówiąc o Abrahamie, Paweł przeciwstawił łaskę należności: A temu, kto pracuje, zapłata nie jest uznana za łaskę, ale za należność (Rz 4,4). Łaska bliższa jest ofiarowaniu daru niż wypłacaniu wynagrodzenia. Jak napisał Paweł później w tym liście: A jeśli przez łaskę, to już nie z uczynków, inaczej łaska już nie byłaby łaską. Jeśli zaś z uczynków, to już nie jest łaska, inaczej uczynek już nie byłby uczynkiem (11,6). Łaska została okazana Abrahamowi przez to, że jego wiara została mu poczytana za sprawiedliwość (4,3). To właśnie przez łaskę Boga człowiek może zostać usprawiedliwiony: …usprawiedliwieni darmo, z jego łaski, przez odkupienie, które jest w Jezusie Chrystusie (3,24).

Pełne działanie łaski będzie widoczne, kiedy powróci Chrystus: Dlatego przepaszcie biodra waszego umysłu i bądźcie trzeźwi, pokładając doskonałą nadzieję w łasce, która będzie wam dana przy objawieniu Jezusa Chrystusa (1 P 1,13). Wówczas widać będzie, że panuje łaska, a konsekwencją tego będzie życie wieczne: Aby, jak grzech królował ku śmierci, tak też łaska królowała przez sprawiedliwość ku życiu wiecznemu przez Jezusa Chrystusa, naszego Pana (Rz 5,21). Jeszcze zanim zostanie dane życie wieczne, możemy już teraz zbliżać się do Boga przez Pana Jezusa Chrystusa, abyśmy mogli uzyskać pomoc zarówno poprzez Jego Słowo, jak też poprzez działanie aniołów w różnych sytuacjach naszego życia. Ta pomoc jest udzielana jako akt łaski przez Boga: Przystąpmy więc z ufnością do tronu łaski, abyśmy dostąpili miłosierdzia i znaleźli łaskę ku pomocy w stosownej chwili (Hbr 4,16).

Wymagania do otrzymania łaski

Chociaż na łaskę nie zarabia się jak na zapłatę, Bóg okazuje łaskę tylko tym, którzy są jej godni. Mojżesz mówił o tym, jak łaska przychodzi w następstwie poznania Boga: …ukaż mi proszę drogę twoję, żebym cię poznał, i żebym znalazł łaskę w oczach twoich (Wj 33,13 BG). Salomon pisał o tym, jak miłosierdzie i prawda prowadzą do łaski: Miłosierdzie i prawda niech cię nie opuszczają; uwiąż je u szyi twojej, napisz je na tablicy serca twojego. Tedy znajdziesz łaskę i rozum dobry [tj. zrozumienie] przed oczyma Bożemi i ludzkiemi (Prz 3,3-4 BG). Istotnym warunkiem otrzymania łaski od Boga jest wiara: Dzięki któremu [Jezusowi] też otrzymaliśmy dostęp przez wiarę do tej łaski, w której trwamy (Rz 5,2); Łaską bowiem jesteście zbawieni przez wiarę (Ef 2,8). Innym powodem, dla którego Bóg okazuje jakiejś osobie łaskę, jest pokora: Bóg sprzeciwia się pysznym, a pokornym daje łaskę (Jk 4,6).

Kiedy już Bóg okaże nam łaskę, możliwe jest utracenie tej łaski, jak napisał Paweł o tych, którzy dążyli do powrotu do Prawa: Pozbawiliście się Chrystusa wszyscy, którzy usprawiedliwiacie się przez prawo; wypadliście z łaski (Ga 5,4). A Hebrajczycy zostali napomniani: Uważajcie, żeby nikt nie pozbawił się łaski Boga (12,15).

Przykład Macedończyków i Koryntian

W 2 Liście do Koryntian 8, Paweł pisze o funduszu pomocy dla biednych w Jerozolimie, posługując się na różne sposoby greckim słowem charis, znaczącym łaska:

- Łaska Boża przejawia się w darze Macedończyków (w. 1);

- Dar (charis) pieniężny dany przez Macedończyków (w. 4);

- Paweł miał nadzieję, że łaska Boża będzie się przejawiać w darze Koryntian (ww. 6-7);

- Łaska okazana przez Chrystusa przez odrzucenie bogactw świata (w. 9);

- Tytus i Paweł zabierają pieniądze (dzieło łaski) do Jerozolimy (w. 19).

Dary Ducha

Czasami łaska odnosi się do darów Ducha. Były one pierwotnie dane w dniu Pięćdziesiątnicy, a każdy dar miał wyraźnie określoną funkcję. Te dary zanikły przed końcem pierwszego wieku.

Piotr napisał: Jako dobrzy szafarze różnorakiej łaski Bożej usługujcie sobie nawzajem tym darem, jaki każdy otrzyma (1 P 4,10). (Greckim słowem na dar jest tutaj charisma, które jest spokrewnione z charis.) Dar odnosi się tutaj do darów Ducha. Paweł mówi: A różne są dary, lecz ten sam Duch (1 Kor 12,4). Ta różnorodność obejmowała takie rzeczy jak uzdrawianie i proroctwo (patrz ww. 8-10). W 1 Liście Piotra 4,10 owa różnorodność darów jest określona jako różnoraka łaska. Różnoraka znaczy zróżnicowana, różnorodna, rozmaita. A zatem różnoraka łaska mówi o różnorodności konkretnych darów, które miały konkretną rolę we wzroście wczesnych eklezji.

Paweł mówi ponownie o tych darach w Liście do Rzymian 12: Mamy więc różne dary [charisma] według łaski [charis], która nam jest dana: jeśli ktoś ma dar prorokowania, niech go używa stosownie do miary wiary; jeśli usługiwania, niech usługuje; jeśli ktoś naucza, niech trwa w nauczaniu (ww. 6-7). Łaska, która nam jest dana nie jest mglista i abstrakcyjna, ale odnosi się do konkretnych i możliwych do zidentyfikowania darów. W 1 Liście do Koryntian 1, Paweł powiedział: Zawsze dziękuję mojemu Bogu za was, za łaskę Bożą, która została wam dana w Chrystusie Jezusie. We wszystko bowiem jesteście wzbogaceni w nim, we wszelkie słowo i wszelkie poznanie (ww. 4-5). Tutaj łaska prowadziła do wszelkiego słowa i wszelkiego poznania, przykładów działania darów Ducha.

Jan napisał o Chrystusie: A z jego pełni my wszyscy otrzymaliśmy i łaskę za łaskę. Prawo bowiem zostało dane przez Mojżesza, a łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa (J 1,16-17). Łaska i prawda to przeciwieństwo uczynków Prawa, w przypadku których zapłata nie jest uznana za łaskę, ale za należność (Rz 4,4). Ale łaskę za łaskę odnosi się do pełni, a ta pełnia odnosi się do Ducha Bożego, którego miał Chrystus. Chrystus miał tę pełnię, ponieważ Bóg daje mu Ducha bez miary (J 3,34), a zatem był napełniony Duchem, tak jak uczniowie […] byli pełni radości i Ducha Świętego (Dz 13,52). Również Paweł pisał o tym, jak dary Ducha prowadziły do miary dojrzałości pełni Chrystusa (Ef 4,11-13).

Łaska dzisiaj

Tak jak w pierwszym wieku wierzący dzisiaj otrzymali dobrą nadzieję przez łaskę (2 Tes 2,16), a nadzieja ta została objawiona w Słowie Bożym. Wierzący są usprawiedliwieni jego łaską (Tt 3,7) i mają przebaczenie grzechów, według bogactwa jego łaski (Ef 1,7). Nie powinni jednak trwać w grzechu, aby łaska obfitowała (Rz 6,1), ale raczej powinni postępować w nowości życia (w. 4). Tymczasem Boża łaska jest okazywana w życiu codziennym przez pocieszenie Pisma i opatrznościowe prowadzenie aniołów. Wierzący powinni dążyć do okazywania łaski, zwłaszcza we wszystkich swoich słowach: Mowa wasza niechaj będzie zawsze z łaską (Kol 4,6 BB).

BB: Biblia Brzeska; BG: Biblia Gdańska; BW: Biblia Warszawska; pozostałe cytaty: Biblia Tysiąclecia, wyd. V (ST); Uwspółcześniona Biblia Gdańska (NT)

1. Łaska